“Türkmenstandartlary” baş döwlet gullugynyň

Türkmen standartlar maglumat merkeziniň

“Menejment ulgamlaryň laýyklygyny bahalandyrmak guramasynyň”

2. Guramanyň esasy wezipeleri

          1.1 Gurama Merkeziň düzüm birligi bolup durýar. Sertifikatlaşdyryş guramasy hökümete degişli bolmadyk ýa-da hökümete degişli gurama (düzgünleşdiriji ygtyýarlyklar berlen ýa-da berilmedik) bolup biler. (ISO/IEC 17021-1:2015 1-nji bölüm, bellik (3-nji kiçi bent))

          1.2 Gurama öz işlerini degişli kadalaşdyryjy resminamalaryň we buýruklaryň esasynda ýerine ýetirýär. Edaranyň ISO/IEC 17021-1:2015 «Laýyklyga baha bermek. Menejment ulgamlarynyň auditini we sertifikatlaşdyrylmagy geçirýän edaralara bildirilýän talaplar. 1-nji bölüm. Talaplar» standartynyň talaplaryna laýyklykda hödürlenýän hususy Menejment ulgamynyň resminamalar toplumy talabalaýyk düzülen bolmalydyr.

     1.3 Guramanyň işgärler sanawy (ştaty) işleriň göwrüminden we wezipelerinden ugur alnyp, Merkeziň direktory tarapyndan tassyklanýar. Işgärleriň ygtyýarlylygy (компетентность), hünär derejesine, ýörite geçen okuwyna we auditorlaryň garaşsyzlygyna bildirilýän talaplar ISO/IEC 17021 standartynyň talaplaryna laýyk gelmelidir.

          1.4  Gurama öz işgärleriniň (personalyň) yzygiderli tehniki okuwlary gurap durmaly.

         1.5 Guramaň ýolbaşçysy (başlygy)  “Türkmenstandartlary” baş döwlet gullugy bilen ylalaşyp, Merkeziň direktory tarapyndan işe bellenilýär we ondan boşadylýar.

         1.6 Gurama  öz işinde Türkmenistanyň hereket edýän kanunlaryna, kadalaşdyryjy resminamalara, “Türkmenstandartlary” baş döwlet gullugynyň we Merkeziň Düzgünnamalaryna, ISO 17021-1:2015 halkara standartyna we şu Düzgünnama gollanýar.

 1.7 Sertifikatlaşdyrma işlerini geçirmek hukugyny almak üçin, Gurama saýlanyp alnan Halkara Akkreditasiýa edarasy tarapyndan ygtyýarlylygy (компетентность) we talaplara laýyklygyny tassyklanylyp akkreditasiýadan geçmeli.

 1.8 Gurama öz işini obýektiw alyp barmaly, ýokary duran  guramadan garaşsyzlygy we bähbitleriň çaknyşygynyň bolmazlygyny üpjün etmeli.

2.1 “Türkmenstandartlary” baş döwlet gullugy tarapyndan ygtyýarlandyrylan, Türkmenistanyň çäginde ýerleşýän kärhanalaryň we guramalaryň sertifikatlaşdyrmak  işi boýunça işleri gurnamak we alyp barmak;

2.2 Guramanyň wezipeleri ISO/IEC 17021 halkara standartynyň talaplary  we Milli kanunçylyk bilen kesgitlenilýär.

2.3 Sertifikatlaşdyryş işi. Gurama sertifikatlaşdyrmagyň aşakdaky tapgyrlaryny amala aşyrýar: deslapky baha bermek, ýerinde audit geçirmek, gözegçilik inspeksiýasy, gaýtadan sertifikatlaşdyrmak.

Sertifikatlaşdyrmanyň tapgyrlarynda işler aşakdaky yzygiderlikde alnyp barylýar:

2.3.1 Gurama arzalary kabul edýar we seljerýär: Audit gözegçiline taýýarlygy kesgitlemek we zähmete harajatlary hasaplamak üçin buýrujynyň resminamalaryna ilkinji gezek baha berýär.

2.3.2 Gurama auditleri şu tertipde geçirýär: Buýrujynyň önümçiligi ýerleşdirilen desgalarynda ýa-da kärhanalarynda ilkinji (sertifikatlaşdyryş), gözegçilik (inspeksiýa) we gaýtadan sertifikatlaşdyryş (resertifikasiýa) auditlerini amala aşyrmak.

2.3.3 Sertifikatlaşdyrmak barada kararlary kabul etmek: ISO standartlaryň talaplaryna Laýyklyk sertifikatyny bermek, tassyklamak, wagtlaýyn toktatmak ýa-da ýatyrmak barada karar kabul etmek üçin auditiň netijelerine garaşsyz baha bermek.

2.3.4 ISO standartlaryň talaplaryna laýyklyk sertifikatlary bermek: Menejment ulgamynyň bellenilen standartlara laýyk gelýändigini tassyklaýan resminamalary resmileşdirmek.

2.3.5 Sertifikatlaşdyrmany geçirmegiň tertibi we amallary ISO/IEC 17021-1 standartyna laýyklykda menejment ulgamynda jikme-jik beýan edilen we Merkeziň direktory tarapyndan tassyklanan.

2.4 Ygtyýarlylygy we serişdeleri üpjün etmek

    2.4.1 Gurama auditorlary we tehniki bilermenleri (ekspertleri) saýlap almagy, okatmagy we olaryň işine gözegçilik (monitoring) edilmegini gurnaýar. Guramanyň ygtyýarly auditorlary bardyr, şeýle hem şertnamalaýyn daşyndan  auditorlary we tehniki bilermenleri işe çekýär.

    2.4.2 Gurama sertifikatlaşdyrylan müşderileriň we hünärli işgärleriň, auditorlaryň hem-de tehniki bilermenleriň täze we dogry (aktual) maglumatlaryň Sanawyny ýöredilmegini üpjün edýär.

3. Hili, töwekkelçiligi (риски) dolandyrmak, özara täsirçilik we açyklyk.  

(Управление качеством, рисками взаимодействие и прозрачность)

3.1  Gurama tarapsyzlygy (безпристрастность) berjaý edýär: ähli netijeleriň  obýektiwligini üpjün etmek üçin bähbitleriň çaknyşygy bilen baglanyşykly töwekgelçilikleri seljerýär we olary mümkin bolan derejede azaldýar.

3.2 Gurama içki audity geçirýär: akkreditasiýa talaplaryna laýyk gelmek üçin ISO/IEC 17021 standartyna laýyklykda menejment ulgamyny yzygiderli barlaýar.

3.3 Gurama  şikaýatlara we apelýasiýalara (garşylyklara) garaýar: Guramanyň işine degişli müşderiler ýa-da üçünji taraplar tarapyndan edilýän ýüzlenmeler boýunça obýektiw derňew geçirýär.

3.4 Akkreditasiýa geçirmek boýunça saýalanyp alnan edara bilen hyzmatdaşlyk etmeli, meýilleşdirilen döwründe agzalaýan edara tarapyndan gözegçilikden geçmeli we akkreditasiýa edarasynyň öňünde öz ygtyýarlylygyny yzygider tassyklap durmaly.

3.5  Guramanyň statusy we amala aşyrylan işleri barada habarly edýär: gyzyklanma bildirýän taraplaryň islegi boýunça sertifikatlaryň ýagdaýy we sertifikatlaşdyrmagyň kadalaryny barada maglumat berýär.